ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಸೋಮನಹಳ್ಳಿ (ಕನಕಪುರ ರಸ್ತೆ) ಟೋಲ್ ಪ್ಲಾಜಾದಲ್ಲಿ ಶುಲ್ಕ ಸಂಗ್ರಹವು ನಿಯಮಬಾಹಿರ ಎಂದು ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದ್ದು, ಸ್ಥಳೀಯ ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ 30 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಉಚಿತ ಪಾಸ್ಗಳನ್ನು ನೀಡಲು NHAI ಮತ್ತು ಕನ್ಸೆಶನಿಯರ್ಗೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು
- ಸ್ಥಳ: ಸೋಮನಹಳ್ಳಿ ಟೋಲ್ ಪ್ಲಾಜಾ, ಬೆಂಗಳೂರು‑ಕನಕಪುರ ರಸ್ತೆ (NH‑209).
- ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪು: ಟೋಲ್ ಪ್ಲಾಜಾ 10 ಕಿಮೀ ಒಳಗೆ ನಗರ ಸೀಮೆಯಲ್ಲೇ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ; ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ಶುಲ್ಕ ನಿಯಮಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆ.
- ಆದೇಶ: NHAI ಮತ್ತು ಕನ್ಸೆಶನಿಯರ್ 30 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಉಚಿತ ಪಾಸ್ ನೀಡಬೇಕು; ಪಾಸ್ಗಳಿಗೆ ನಿವಾಸದ ಪರಿಶೀಲನೆ ಅಗತ್ಯ.
- ಹೆಚ್ಚಿನ ಸೂಚನೆ: ಸೇವಾ ರಸ್ತೆ ಒದಗಿಸದೆ ಟೋಲ್ ವಸೂಲಿಸುವುದು ಅಸಮಂಜಸ ಮತ್ತು ಅನ್ಯಾಯ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸೂಚಿಸಿದೆ.
ಸೋಮನಹಳ್ಳಿ, ನೆಲಗುಳಿ ಮತ್ತು ಕಗ್ಗಲಿಪುರಾ ಗ್ರಾಮಗಳ ನಿವಾಸಿಗಳ ದೂರು ಆಧಾರವಾಗಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿತು. ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸುರಜ್ ಗೋವಿಂದರಾಜ್ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ, ಟೋಲ್ ಪ್ಲಾಜಾ ನಗರ ಸೀಮೆಗೆ 10 ಕಿಮೀ ಒಳಗೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿರುವುದು ನಿಯಮಬಾಹಿರ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು ಮತ್ತು NHAI‑ಗೆ ಟೋಲ್ ವಸೂಲನ್ನು ತಕ್ಷಣ ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಮತ್ತು ಉಚಿತ ಪಾಸ್ಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದರು. ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಪಾಸ್ಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ವಿತರಣೆ ಕಾರ್ಯವನ್ನು 30 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿದೆ.
ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿ, ಟೋಲ್ ಪ್ಲಾಜಾ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವಾಗ ಸೇವಾ ರಸ್ತೆ (service road) ಒದಗಿಸದೆ ಶುಲ್ಕ ವಸೂಲಿಸುವುದು ಅಸಮಂಜಸ ಮತ್ತು ಅನ್ಯಾಯ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಲ್ಲಿ ಟೋಲ್ ಪ್ಲಾಜಾವನ್ನು ನಿಯಮಾನುಸಾರ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವಂತೆ ಸೂಚನೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
- ಸ್ಥಳೀಯ ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ತಕ್ಷಣದ ಲಾಭ: ಉಚಿತ ಪಾಸ್ಗಳು ಅವರ ಮನೆ, ಕೃಷಿ ಭೂಮಿ, ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಮುಕ್ತ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಒದಗಿಸಲಿದೆ.
- NHAI ಮತ್ತು ಕನ್ಸೆಶನಿಯರ್ ಮೇಲೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾತ್ಮಕ ಒತ್ತಡ: ಪಾಸ್ ವಿತರಣೆ, ಸೇವಾ ರಸ್ತೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಪ್ಲಾಜಾ ಸ್ಥಳಾಂತರ ಕುರಿತು ತ್ವರಿತ ಕ್ರಮ ಅಗತ್ಯ.
- ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು: ಪಾಸ್ ವಿತರಣೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ, ಪರಿಶೀಲನೆ ಮಾನದಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ಲಾಜಾ ಸ್ಥಳಾಂತರದ ವೆಚ್ಚ‑ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಕುರಿತು ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಬೇಕಾಗಿದೆ.
