ಪರಿಸರ ಹಿತೈಷಿ, ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪುರಸ್ಕೃತರಾದ ಸಾಲುಮರದ ತಿಮ್ಮಕ್ಕ ಅವರು 2025ರ ನವೆಂಬರ್ 14ರಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ 114ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಅವರ ನಿಧನವು ಕರ್ನಾಟಕದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಭಾರತದ ಪರಿಸರ ಚಳವಳಿಗೆ ಅಪಾರ ನಷ್ಟವಾಗಿದೆ.
ಜೀವನ ಮತ್ತು ಸಾಧನೆಗಳು
- ಜನನ: 1911ರ ಜೂನ್ 30ರಂದು ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗುಬ್ಬಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಗೃಹಸ್ಥ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.
- ಬಾಲ್ಯ: ಬಡತನದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಅವರು, ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗುವ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲದೆ, ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಕೂಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.
- ಸಾಲುಮರದ ಹೆಸರು: ತಮ್ಮ ಪತಿ ಚಿಕ್ಕಯ್ಯ ಅವರೊಂದಿಗೆ ರಾಮನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹುಲಿಕಲ್–ಕುಡೂರು ಮಾರ್ಗದ 4.5 ಕಿಮೀ ಉದ್ದದ ರಸ್ತೆಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ 385 ಅಲದಮರಗಳನ್ನು ನೆಟ್ಟ ಕಾರಣಕ್ಕೆ “ಸಾಲುಮರದ” ಎಂಬ ಬಿರುದು ಪಡೆದರು.
- ಮರಗಳನ್ನು ಮಕ್ಕಳಂತೆ ಬೆಳೆಸಿದವರು: ತಿಮ್ಮಕ್ಕ ಅವರಿಗೆ ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ಮರಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಂತೆ ಬೆಳೆಸಿದರು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮರವನ್ನು ನೀರು ಹಾಕಿ, ಕಾಪಾಡಿ, ಬೆಳೆಸಿದರು.
- ಒಟ್ಟು ನೆಟ್ಟ ಮರಗಳು: ಸುಮಾರು 8,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮರಗಳನ್ನು 80 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನೆಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
- ಪರಿಸರ ತಾಯಿ: ಜನರು ಅವರನ್ನು “ವೃಕ್ಷಮಾತೆ” ಎಂದು ಗೌರವಿಸಿದರು.
ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳು
- ಪದ್ಮಶ್ರೀ (2019): ಭಾರತದ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.
- ನಾಡೋಜ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2010): ಹಂಪಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ.
- ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (1995): ಪರಿಸರ ಸೇವೆಗೆ.
- ಇಂದಿರಾ ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ ವೃಕ್ಷಮಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ: ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ.
- ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ಗಳು: ಹಲವು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿಂದ.
- ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನ್ಯತೆ: ಅವರ ಸಾಧನೆ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ.
- ಪ್ರೇರಣೆ ಮತ್ತು ಸಂದೇಶ
- ತಿಮ್ಮಕ್ಕ ಅವರ ಜೀವನವು ಸಾಧಾರಣ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳು ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಮಾಡಿದ ಅಸಾಧಾರಣ ಕೊಡುಗೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಜೀವಂತ ಉದಾಹರಣೆ.
- ಅವರು ಶಿಕ್ಷಣವಿಲ್ಲದೆ, ಸಂಪತ್ತಿಲ್ಲದೆ, ಮರಗಳನ್ನು ನೆಡುವ ಮೂಲಕ ವಿಶ್ವದ ಗಮನ ಸೆಳೆದರು.
- ಅವರ ಜೀವನವು “ಸಂಪತ್ತು, ಅಧಿಕಾರ, ವಿದ್ಯೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಸೇವೆಯಿಂದ ವಿಶ್ವದ ಗೌರವ ಪಡೆಯಬಹುದು” ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಿತು.
- ಅವರು ನೆಟ್ಟ ಮರಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಸಾವಿರಾರು ಜನರಿಗೆ ನೆರಳನ್ನು, ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು, ಜೀವನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿವೆ.
ಸಾಲುಮರದ ತಿಮ್ಮಕ್ಕ ಅವರ ನಿಧನವು ಪರಿಸರ ಚಳವಳಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ನಷ್ಟ. ಆದರೆ ಅವರ ನೆಟ್ಟ ಮರಗಳು, ಅವರ ಹೆಸರು, ಅವರ ತ್ಯಾಗ – ಇವುಗಳು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗಳಿಗೆ ಶಾಶ್ವತ ಪ್ರೇರಣೆ. ಅವರು ಬಿಟ್ಟ ಹಾದಿ, “ಮರಗಳನ್ನು ನೆಡುವುದು ಮಾನವೀಯತೆಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸೇವೆ” ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಸದಾ ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.
