ರಾಜಸ್ಥಾನ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ: ಮದುವೆ ವಯಸ್ಸು (ಪುರುಷರಿಗೆ 21, ಮಹಿಳೆಗೆ 18) ತಲುಪದಿದ್ದರೂ, 18 ವರ್ಷ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ವಯಸ್ಕರು ತಮ್ಮ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಲಿವ್-ಇನ್ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿರಬಹುದು. ಈ ತೀರ್ಪು ಕೋಟಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ 18 ವರ್ಷದ ಯುವತಿ ಮತ್ತು 19 ವರ್ಷದ ಯುವಕ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ರಕ್ಷಣಾ ಅರ್ಜಿ ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಹೊರಬಂದಿದೆ.
ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಅನುಪ್ ಧಾಂಡ್: “Article 21 (ಜೀವನ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಹಕ್ಕು) ಮದುವೆ ವಯಸ್ಸಿನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.” “ವಯಸ್ಕರು ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.” “ಪುರುಷನು 21 ವರ್ಷ ತಲುಪಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಲಿವ್-ಇನ್ ಮಾನ್ಯವಲ್ಲ” ಎಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಭಿಯೋಜಕರು ವಾದಿಸಿದರು. ಆದರೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ: “ಮದುವೆ ವಯಸ್ಸು ಬೇರೆ, ಲಿವ್-ಇನ್ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತು.
ಯುವ ದಂಪತಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 27, 2025ರಂದು ಲಿವ್-ಇನ್ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ್ದರು. ಯುವತಿಯ ಕುಟುಂಬವು ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿ, ಅವರ ಜೀವಕ್ಕೆ ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕಿದೆ ಎಂದು ದಂಪತಿ ಆರೋಪಿಸಿದರು. ಪೊಲೀಸರು ದೂರು ಸ್ವೀಕರಿಸದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ದಂಪತಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.
- ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಬಲ: Adulthood (18+) ತಲುಪಿದರೆ, ವ್ಯಕ್ತಿಯು ತನ್ನ ಜೀವನದ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಹಕ್ಕು ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ.
- ಮದುವೆ–ಲಿವ್-ಇನ್ ವ್ಯತ್ಯಾಸ: ಮದುವೆಗೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ವಯಸ್ಸು ಇದ್ದರೂ, ಲಿವ್-ಇನ್ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ಅದು ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
- ಸಾಮಾಜಿಕ–ಕಾನೂನು ಚರ್ಚೆ: ಈ ತೀರ್ಪು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಲಿವ್-ಇನ್ ಸಂಬಂಧಗಳ ಮಾನ್ಯತೆ ಕುರಿತು ಹೊಸ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ರಾಜಸ್ಥಾನ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಬಲ ನೀಡುವ ಮಹತ್ವದ ನಿರ್ಣಯ. ಇದು ಮದುವೆ ವಯಸ್ಸು ಮತ್ತು ಲಿವ್-ಇನ್ ಸಂಬಂಧಗಳ ನಡುವಿನ ಕಾನೂನು ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
