ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸಕ್ಕೆ ಹಿಂದೂ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವವಿದೆ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಆಚರಣೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಳೆಗಾಲವೂ ಇರುವುದರಿಂದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹಾವುಗಳ ಓಡಾಟ ಅಥವಾ ದರ್ಶನ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಹಾಗಾದರೆ ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದಲ್ಲೇ ಹಾವುಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನು?
ಮಳೆಯಿಂದ ಹಾವುಗಳ ಬಿಲಗಳಿಗೆ ನೀರು ನುಗ್ಗುತ್ತದೆ
ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲೇ ಬರುತ್ತದೆ. ಭಾರಿ ಮಳೆಯಿಂದಾಗಿ ಹಾವುಗಳು ವಾಸಿಸುವ ಭೂಮಿಯೊಳಗಿನ ಬಿಲಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರ ಆಶ್ರಯ ತಾಣಗಳಿಗೆ ನೀರು ನುಗ್ಗಬಹುದು.
ಇದರಿಂದ ಹಾವುಗಳು ಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಒಣ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಾಸಸ್ಥಳದಿಂದ ಹೊರಬರಬಹುದು. ಮಳೆಯ ನಂತರ ಹಾವುಗಳು ಮಾನವ ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಸಮೀಪ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಇದು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಹಾವುಗಳ ಓಡಾಟವೂ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ
ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪೆಗಳು, ಇಲಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಣ್ಣ ಜೀವಿಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಹಾವುಗಳಿಗೆ ಆಹಾರವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಬೇಟೆಯಾಡುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವು ಹೆಚ್ಚು ಸಂಚರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ತೆರೆದ ಚರಂಡಿಗಳು, ಕಸದ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಇಲಿಗಳ ಹೆಚ್ಚಳದಿಂದ ಹಾವುಗಳು ಮಾನವ ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಬಳಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.
ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯೂ ಒಂದು ಕಾರಣ
ಕೆಲವು ಹಾವುಗಳ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆಗಾಲವು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅವಧಿಯಾಗಿರಬಹುದು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವು ಹೆಚ್ಚು ಚಲಿಸುವುದರಿಂದ ಜನರಿಗೆ ಅವುಗಳ ದರ್ಶನ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
ಆದರೆ ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸ ಬಂದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಹಾವುಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಎನ್ನುವುದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಸರಿಯಾದ ವಿವರಣೆ ಅಲ್ಲ. ಮಳೆ, ವಾಸಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ನೀರು ನುಗ್ಗುವುದು, ಆಹಾರದ ಲಭ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ.
ಹಾವು ಕಂಡರೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?
ಮನೆ ಅಥವಾ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಹಾವು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಭಯದಿಂದ ಅದನ್ನು ಹೊಡೆಯಲು ಅಥವಾ ಹಿಡಿಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬಾರದು. ಹಾವುಗಳಿಗೆ ಹತ್ತಿರ ಹೋಗದೆ ಸುರಕ್ಷಿತ ಅಂತರ ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡು, ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಸ್ನೇಕ್ ರೆಸ್ಕ್ಯೂ ತಂಡ ಅಥವಾ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ನೆರವು ಪಡೆಯುವುದು ಸೂಕ್ತ.
ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಮನೆಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಕಸ, ಮರದ ತುಂಡುಗಳು ಮತ್ತು ಅತಿಯಾದ ಪೊದೆಗಳನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಬಾಗಿಲು, ಗೋಡೆ ಮತ್ತು ಚರಂಡಿಗಳಲ್ಲಿರುವ ಸಣ್ಣ ಪ್ರವೇಶ ದಾರಿಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚುವುದು ಹಾವುಗಳು ಮನೆಯೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಬಹುದು.
ಇದು ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರಣವೇ?
ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸ ಮತ್ತು ನಾಗರ ಪಂಚಮಿಗೆ ಹಾವುಗಳಿಗೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವವಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹಾವುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಸಂಬಂಧಿತ ಕಾರಣಗಳೂ ಇವೆ.
ಹೀಗಾಗಿ ಹಾವು ಕಂಡಾಗ ಅದನ್ನು ದೈವಿಕ ಪವಾಡವೆಂದು ಮಾತ್ರ ನೋಡುವ ಬದಲು, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ವರ್ತಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯ.
ಹಾವುಗಳು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ಅನಗತ್ಯವಾಗಿ ಕೊಲ್ಲದೆ, ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸಿ ಸೂಕ್ತ ವಾಸಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬಿಡುವುದು ಉತ್ತಮ.
